İhbar Tazminatı Nedir? Bildirim Süreleri Nasıl İşler?
İhbar tazminatı, iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın (işçi veya işveren), yasal bildirim sürelerine uymadan sözleşmeyi sonlandırması durumunda karşı tarafa ödemekle yükümlü olduğu parasal bir bedeldir.
Yasal İhbar Süreleri
4857 sayılı İş Kanunu'na göre çalışma sürenize bağlı olarak bildirim süreleri değişir: 6 aydan az kıdem için 2 hafta, 6 ay-1.5 yıl arası için 4 hafta, 1.5-3 yıl arası için 6 hafta ve 3 yıldan fazla çalışanlar için 8 haftadır.
Hesaplama ve Vergi Kesintileri
İhbar tazminatı, kıdem tazminatından farklı olarak hem Gelir Vergisi hem de Damga Vergisi kesintisine tabidir. Hesaplama tavan miktara bakılmaksızın tüm giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.
Kimler İhbar Tazminatı Alabilir?
İşverenin işçiyi aniden (bildirim süresi tanımadan) işten çıkarması durumunda işçi ihbar tazminatı hakkı kazanır. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta şudur: İşçi de istifa ederken bu sürelere uymak zorundadır; aksi halde işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir.
Yeni İş Arama İzni
İhbar süresi boyunca çalışan işçiye, iş saatleri içinde ve ücretinde bir kesinti yapılmadan günde en az 2 saat "Yeni İş Arama İzni" verilmesi zorunludur. İşçi isterse bu izinleri birleştirerek toplu olarak kullanabilir.
İstisnai Durumlar
- İş sözleşmesi "haklı bir nedenle" (Örn: işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı) feshediliyorsa ihbar süresine uyma zorunluluğu yoktur ve tazminat ödenmez.
- Deneme süresi içinde (varsa sözleşmede belirtilir, genellikle 2 ay) taraflar ihbar süresine uymadan ve tazminatsız sözleşmeyi feshedebilirler.
Sıkça Sorulan Sorular
İstifa eden kişi ihbar tazminatı alabilir mi?
Hayır, ihbar tazminatı fesih bildirimine uymayan tarafça ödenir. İstifa eden taraf genellikle bu süreyi çalışır, çalışmadan ayrılmak isterse tazminatı kendisi öder.
Emeklilikte ihbar süresi var mı?
Emeklilik nedeniyle ayrılmalarda ihbar süresine uyma zorunluluğu yoktur, dolayısıyla ihbar tazminatı da doğmaz.
İhbar süresinde maaş ödenir mi?
Evet, ihbar süresi aslında çalışılan bir süredir ve bu süre zarfında işçinin tüm ücret ve yan hakları işveren tarafından tam olarak ödenmeye devam eder.