Aidat Gecikme Tazminatı Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Apartman veya sitelerde ortak giderlere katılmak her kat malikinin yasal yükümlülüğüdür. Aidat (Ortak Gider Payı) zamanında ödenmediği takdirde, diğer kat maliklerinin mağduriyetini gidermek amacıyla Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) uyarınca gecikme tazminatı uygulanır.
Aylık %5 Gecikme Oranı
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 20. maddesine göre, aidat borcunu zamanında ödemeyen bir malik, gecikilen her ay için yüzde 5 oranında gecikme tazminatı öder. Bu oran, yasal faizden farklı ve daha yüksek bir tazminat türüdür.
Günlük mü Aylık mı?
Yargıtay uygulamalarına göre, gecikme tazminatı aylık hesaplanır. Ancak tam bir ayı doldurmayan gecikmelerde, o ayın kaç gün olduğuna bakılmaksızın günlük (pro rata) hesaplama yapılması adalet gereğidir (Genellikle aylık oran 30'a bölünerek günlük pay bulunur).
Hesaplama Örneği
1.000 TL tutarındaki bir aidatın son ödeme tarihi 10 Ocak ise ve 10 Şubat'ta ödeniyorsa:
- Gecikme Süresi: 1 Tam Ay
- Tazminat Oranı: %5
- Tazminat Tutarı: 1.000 * 0.05 = 50 TL
- Toplam Ödenecek: 1.050 TL
Aidat Borcu Ödenmezse Ne Olur?
Borcun vade tarihinden itibaren ödenmemesi durumunda site veya apartman yönetimi şunları yapabilir:
- İcra Takibi: Borcun tahsili için icra dairesine başvurulabilir.
- Dava Açılması: Sulh Hukuk Mahkemesi'nde alacak davası açılabilir.
- İpotek Tesisi: Uzun süreli borçlarda borç tutarı kadar gayrimenkul üzerine kanuni ipotek konulması talep edilebilir.
Önemli: Karar Defteri ve Tebligat
Gecikme tazminatının talep edilebilmesi için, aidat tutarının ve son ödeme tarihinin işletme projesi veya kat malikleri kurulu kararıyla belirlenmiş olması gerekir. Eğer kat maliki bu karardan haberdar değilse (tebliğ edilmemişse), icra takibi veya ihtarname ile **mütemerrit (temerrüde düşmüş)** hale getirilmesi şarttır.
Sıkça Sorulan Sorular
%5 oranı düşürülebilir mi?
KMK'daki %5 oranı yasaldır ve kat malikleri kurulu kararıyla bu oran artırılamaz. Ancak genel kurul kararıyla daha düşük bir oran belirlenmesi mümkündür.
Kiracı mı mal sahibi mi sorumludur?
KMK m. 22 uyarınca kiracı ve kat maliki borçtan müteselsilen (zincirleme) sorumludur. Ancak kiracının sorumluluğu ödemekle yükümlü olduğu kira miktarı ile sınırlıdır.
Eski borçlarda faiz üzerine faiz biner mi?
Hayır. Gecikme tazminatı birikmiş ana para üzerinden hesaplanır. Tazminat tutarı üzerine ayrıca yasal faiz işletilmesi kural olarak mümkün değildir.