Yasal Faiz Nedir? 2024-2026 Güncel Oranlar
Yasal faiz, taraflar arasında faiz oranının kararlaştırılmadığı veya kanunen uygulanması gereken durumlarda alacağa eklenen gecikme bedelidir. Türkiye'de yasal faiz oranları, ekonomik koşullara bağlı olarak Cumhurbaşkanı kararıyla güncellenmektedir.
Yasal Faiz Oranı Değişti!
21 Mayıs 2024 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, %9 olan yasal faiz oranı 1 Haziran 2024'ten itibaren geçerli olmak üzere %24'e yükseltilmiştir. Dava ve icra takiplerinde faiz başlangıç tarihine göre kademeli hesaplama yapılması gerekebilir.
Temerrüt vs. Ticari Faiz
Eğer alacak bir ticari işten (örneğin iki şirket arasındaki fatura alacağı) kaynaklanıyorsa, yasal faiz yerine ticari temerrüt faizi (genellikle Merkez Bankası avans faiz oranı) uygulanır. Bu oran yasal faize göre çok daha yüksektir ve 2024 yılı itibarıyla %48 civarındadır.
Faiz Türlerine Göre Aralarındaki Farklar
- Adi Kanuni Faiz: Borçlar Kanunu kapsamında uygulanan genel faizdir (%24).
- Ticari Temerrüt Faizi: Ticari işlerde uygulanan, MB Avans faizi ile paralellik gösteren oran (%48).
- Değişen Oranlı Faiz: Alacağın başladığı tarihten ödeme gününe kadar geçen süreçteki tüm oran değişikliklerinin dikkate alınmasıdır.
Hangi Tarihten İtibaren Faiz İşler?
Hukuki süreçlerde faizin ne zaman başlayacağı "temerrüt" anına bağlıdır:
- İhtarname: Noter aracılığıyla çekilen ihtarnamenin tebliğinden itibaren.
- Haksız Fiil: Trafik kazası veya darp gibi durumlarda olayın meydana geldiği tarihten itibaren.
- Dava Tarihi: Önceden bir ihtar yoksa dava veya icra takibi açıldığı tarihten itibaren.
Önemli: Faiz Üzerine Faiz İşletilemez!
Türk hukuk sisteminde "Anüite" (faize faiz yürütülmesi) kural olarak yasaktır. İcra takiplerinde ve davalarda sadece ana para üzerinden faiz hesaplanır. Ancak, birikmiş faiz miktarının bir dava konusu yapıldığı istisnai durumlarda hakim farklı bir takdirde bulunabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eski %9 oranı ne olacak?
1 Haziran 2024 öncesindeki dönemler için hala %9 oranı geçerlidir. 1 Haziran'dan sonraki günler için otomatik olarak %24 uygulanmaya başlanır.
İcra takibinde faizi kim hesaplar?
Siz başvururken bir faiz miktarı belirtirsiniz, ancak icra müdürlüğü kapak hesabı yaparken güncel sistem üzerinden tam tutarı netleştirir.
Döviz alacaklarında yasal faiz nasıl olur?
Döviz alacaklarında Türk Lirası faizi uygulanmaz; Devlet bankalarının o döviz cinsine uyguladığı en yüksek bir yıl vadeli mevduat faiz oranı (3095 s. Kanun m. 4/a) uygulanır.